Әлемдік сахнада қазақ әнін әуелеткен Санат
Қазақстан – таланттарымен танымал ел. Жыл сайын еліміздің мәдениетін әлемдік сахнада танытып жүрген жаңа есімдер көбейіп келеді. Сондай өнер иелерінің бірі – Санат Асуат. Ол «Әзербайжан дауысы» жобасында өнер көрсетіп, қазақтың болмысын, жан дүниесінің нәзік иірімдерін кең аудиторияға танытты. Талантты жаспен өзінің шығармашылық жолы, тәлімгер таңдаудағы ұстанымы, халықаралық сахнада ана тілінің маңызы туралы әңгімелестік.– Вокалдың сіз үшін жай ғана қызығушылық емес, өмірлік жол әрі кәсібіңіз екенін қашан түсіндіңіз?– Ән айтуды ерте жастан бастадым. Ес білгелі түрлі байқауларға қатысып келемін. Әуелі қалалық, кейін республикалық, халықаралық жобаларда өнер көрсеттім. Әр байқау мен үшін шынайы мерекедей өтетін. Маған тек шабыт сыйлап қана қоймай, сахналық тәжірибемді молайтты. Мен нәтижеден бұрын, сүйікті ісіммен айналысуды ғана ойладым. Болашақ туралы аса толғанған жоқпын.Алайда мектепті тәмамдар тұста музыка мен үшін жай қызығушылық емес екенін сезіне бастадым. Жүріп өткен жолыма көз жүгірте отырып, бұл істің тағдырыммен тығыз байланысты екенін ұқтым. Музыкадан өзге мамандықты елестете алмайтынымды анық түсіндім. Әрине, болашаққа қатысты күмән, қорқыныш болды. Соған қарамастан Өнер академиясына түсуге бел будым. Бұл – өмірімдегі ең дұрыс шешімдердің бірі болды. Қазір сол таңдауыма еш өкінбеймін.– Өнер академиясы талантыңызды қалай шыңдады және алған біліміңіз «Әзербайжан дауысы» жобасына қалай әсер етті?– Өнер академиясындағы білім менің кәсіби вокалдық техника мен шығармашылық ойлау қабілетімді дамытумен қатар, сахнада қажет ішкі тұрақтылықты қалыптастырды. «Әзербайжан дауысы» жобасында бәсекенің деңгейі өте жоғары болған сәттерде дәл осы қасиеттердің маңызы ерекше сезілді.Ұстазым Нағима Қабылқызы бізге өз тәжірибесі арқылы ең алдымен әртісше ойлауды үйретті. Сахнаға не үшін шығатынымызды, көрерменге қандай ой жеткізгіміз келетінін және оның назарын қалай ұстап тұруды түсіндірді. Сондай-ақ, кез келген жағдайда сабыр сақтап, өзіңді жоғалтып алмауды үйретті. Жобадағы басты тірегім осы сабақтар болды. Үлкен үміт пен жоғары жауапкершілік жүктелген сәттерде өз болмысымды сақтап, сахнаға сеніммен шығып, қорқынышқа берілмей, бар назарымды музыкаға аудара алдым.– Тәлімгерді қалай таңдадыңыз? Эльдар Гасымов сізге қандай сабақ берді?– «Көрмей тыңдаулардың» алғашқы кезеңіне бір күн қалғанда қазылар алқасының бірі 2011 жылғы «Евровидение» жеңімпазы Эльдар Гасымов екенін білдім. Сол сәттен бастап оның командасына өтуді қаладым. Бұл мен үшін маңызды шешім еді. Сахнада маған үш тәлімгер бірдей бұрылған кезде еш күмәнданбастан Эльдар Гасымовты таңдадым.Ол – кәсібіне адал, жоғары деңгейдегі маман. Онымен жұмыс істеу мен үшін үлкен мәртебе болды. Оның командасында жүргенде әр қадамымда қолдауды сезіндім. Ол кісі дайындықтың барлығына қатысып, шығармашылық үдерісті мұқият қадағалап, әрдайым дәл әрі орынды кері байланыс беріп отырды. Бірде дайындық барысында ол: «Әртіс үшін процестен ләззат алу аса маңызды, өйткені сол сезім көрерменге де жетеді», – деген еді. Бұл ой менің жан дүниеме терең орнықты. Осыдан кейін жобаның әр кезеңінде сахнадағы әр сәттен рахат алып, әнді жүрекпен орындап, өнерге толықтай берілуге ұмтылдым.– Халықаралық сахнада қазақ тіліндегі әнді орындау арқылы нені жеткізгіңіз келді? Ана тілінде ән айту сіз үшін неге маңызды?– «Ізін көрем» әнін орындау мен үшін ең жарқын әрі ерекше сәттердің бірі болды. Халықаралық сахнада ана тілімде ән айту көптен бергі арманым еді. Осы арқылы шетелдік көрерменге халқымыздың мәдениеті мен музыкасын жақынырақ танытқым келді. Бұл нөмірді домбыраны өз бетінше меңгерген 17 жастағы талантты әзербайжандық музыкант Аднан Амирли сүйемелдеді.Қойылым мен үшін нағыз мәдени мәлімдеме болды. Мен қазақ халқының рухын, қазақ тілінің әсемдігін көрсетуге ұмтылдым. Музыка арқылы ұлттық болмысымыздың бірегейлігін жеткізу – мен үшін аса маңызды әрі жауапты қадам.– Өзге мәдени ортаға ену әртістің көкжиегін айтарлықтай кеңейтеді. Осы жоба арқылы мен өзімді орындаушы ретінде дамытып, жаңа қырларымды ашқанымды сезіндім. Әсіресе финалда әзербайжан тіліндегі әнді орындаған сәттен кейін бұл өзгеріс айқын көрінді. Жоба барысында түрлі образдар мен жанрларда жұмыс істеу мүмкіндігі туып, бұрын мүмкін емес деп саналған бағыттарды да меңгеруге жол ашылды. Сол арқылы мен дауысымды да, өзімді де жаңаша сезіне бастадым.Әнді жеткізу мәнері мен репертуарым да айтарлықтай өзгерді. Енді әр шығарманы саналы түрде қарап, көрерменмен қарым-қатынас орнатуға барынша көңіл бөлемін. Әрине, қиындықтар болды. Бірақ әр кезең сайын өз болмысымның шектеу емес, керісінше менің басты күшім екенін түсінгендей болдым.– Әлеуметтік желіде кең танылып, әсіресе өнер көрсетуіңіз халықаралық жинақтарға (Global Voice / Best of the Voice) енгенін қалай қабылдадыңыз?– Өнер көрсетуімнің халықаралық жинаққа енгенін алғаш көрген сәтте, өз көзіме сенбедім. Бір жағынан, мұндай кең таралу – менің дауысым мен мәдениетімнің әлемнің түкпір-түкпіріндегі, бәлкім, мені мүлде танымайтын адамдарға жетуіне берілген үлкен мүмкіндік. Екінші жағынан, бұл – зор жауапкершілік. Өйткені көрерменнің де, индустрияның да, тіпті өзіңнің де үміт-тілегің жоғарылап, белгілі бір қысым пайда болады. Осындай сәттерде ішкі сеніміңді сақтап, өз бағытыңнан жаңылмау аса маңызды.Осылай жұрт назарын аударған шынайылық пен өзіме ғана тән орындау мәнері екенін білемін. Сондықтан тренд қуалап кетудің орнына, орындауымда да, репертуар таңдауда да өз болмысыма адал болуға тырысамын. Меніңше, көрермен әрқашан шынайылықты сезеді. Әрі сол шынайылық шығармашылығыңа деген қызығушылықтың ұзақ сақталуына себеп болады.– Отбасыңыз бен жақындарыңыздың қолдауы қалай әсер етті? Жас өнерпаздарға қандай кеңес берер едіңіз?– Менің қол жеткізген жетістіктерім өз еңбегімнің нәтижесі ғана емес. Әрбір қадамымның артында ата-анамның және бүкіл отбасымның сенімі, қолдауы мен сүйіспеншілігі тұр. Анам жоба бойы жанымнан табылып, әр кезеңде демеу болып қасымда жүрді. Ал, ең жауапты сәттерде – 1/8, 1/4 және жартылай финал кезеңдерінде – отбасымның барлығы келіп, қолдау көрсетті. Олардың жанымда екенін сезіну маған ерекше күш пен сенімділік сыйлады. Сол демеу алға ұмтылуыма серпін берді, әрі менің финалға дейін жетуіме де дәл осы қолдау үлкен әсер етті деп ойлаймын. Бұған қоса, туған қалам – Атыраудан, Өнер академиясындағы ұстаздарым мен достарымнан да зор қолдау сезіндім.Жас өнерпаздарға айтарым – өздеріңізге сеніңіздер. Армандаудан, мақсатқа ұмтылудан қорықпаңыздар. Ең бастысы – армандар орындалады. Табанды болыңыздар, жаңашылдыққа ұмтылыңыздар. Өз жолдарыңыздан таймаңыздар тынымсыз еңбек, төгілген маңдай тер міндетті түрде өз нәтижесін береді