«Енші» – ер жеткен ұлдың ата-анасынан бөлініп, өз алдына шаңырақ көтеруімен байланысты қазақтың дәстүрлі ғұрпы. Ұл үйленіп, жеке отбасы болып өмір сүруге дайын болған кезде әкесі оған мал-мүліктен үлес бөліп, жаңа отаудың тұрмысын түзеуге қажетті заттар берген.

Енші алу тек материалдық қолдау дегенді білдірмеген. Осы сәттен бастап жас жігіт өз отбасының иесі саналып, оның берекесі мен тұрмысына жауапты болған. Ол шаруасын өзі жүргізіп, жары мен балаларына қамқорлық жасап, ата-анасынан алған мал-мүлікті көбейтуге ұмтылған.

Еншінің көлемі отбасының жағдайына қарай әртүрлі болған. Дәулетті әулеттер ұлына қомақты мал мен дүние-мүлік бере алған. Тұрмысы қарапайым отбасыларда енші көлемі шағын болғанымен, оның негізгі мәні сақталған – ата-ана баласының дербес өмірге қадам басуына қолдау көрсеткен.

Енші алып бөлек шығу үлкен отбасымен байланысты үзу деген сөз емес еді. Жеке шаңырақ көтерген балалар ата-анасына қолғабыс жасап, әулеттің ортақ шаруасына араласып, туыстарымен қарым-қатынасын жалғастырған. Яғни жаңа отбасы құрылса да, ұрпақтар арасындағы сабақтастық сақталған.

Қазақ дәстүрінде кенже ұлдың орны ерекше болған. Үлкен ұлдар еншісін алып, біртіндеп жеке отау тіксе, кенже бала көбіне ата-анасының қолында қалған. Оған «қара шаңырақ» аманат етіліп, қартайған ата-анасына қамқор болу және әулеттің негізгі ошағын сақтап қалу міндеті жүктелген.

Енші дәстүрінің тәрбиелік мәні де зор. Ата-ана баласына мал-мүлік қана емес, өз алдына отбасы мен шаруашылық жүргізуге деген сенім де тапсырған. Осылайша материалдық игілікпен бірге жауапкершілік, еңбекқорлық және отбасылық міндеттер де кейінгі буынға берілген.

Бүгінде енші бұрынғыдай мал мен дәстүрлі тұрмыстық бұйымдар түрінде беріле бермейді. Дегенмен оның мәні жойылған жоқ. Қазір ата-аналар мүмкіндігіне қарай жас отбасына баспана алуға, жиһаз, көлік немесе тұрмысқа қажетті басқа да дүниелерді сатып алуға көмектеседі.

Сондықтан қазіргі еншіні көне дәстүрдің жаңа өмір салтына бейімделген жалғасы деуге болады. Оның түпкі мәні өзгермейді: ата-ана баласының өз алдына өмір бастауына қолдау көрсетіп, сонымен бірге әулет арасындағы жақын байланысты сақтайды.