
Қазақ халқы үшін балаға ат қою – жай ғана есім таңдау емес, тәрбиелік мәні терең, үлкен жауапкершілікті талап ететін дәстүр. Халқымыз ежелден дүниеге келген сәбиге мағыналы, жақсы есім беруге ерекше мән берген. Көбіне елге белгілі, абыройлы, беделді, құрметті адамдардың есімін балаға беру – жақсылықтың нышаны саналған. Мұның астарында сәби сол адамның жақсы қасиеттерін бойына сіңіріп, атына лайықты азамат болып өссін деген ізгі ниет жатқан.
Қазақ қоғамында балаға ат қою мәртебесін әулеттегі үлкендерге берген. Ақсақалдар, әжелер немесе елге сыйлы адамдар сәбиге лайықты есім таңдап, оның мағынасы мен мәніне ерекше көңіл бөлген. Ат қою кейде баланың қандай жағдайда, қай мезгілде туылғанына байланысты қойылған. Қазақ үшін есімнің әрқайсысы белгілі бір тілекпен, үмітпен және батамен астасып отырған. Кейде баланың атын қоюға арнайы сыйлы адам шақырылып, оның батасын алу да дәстүрдің бір бөлігі болған.
Сәбиге ат қоюдың өзіндік жөн-жоралғысы да бар. Соның бірі – азан шақырып ат қою. Сәби дүниеге келген соң дәстүр бойынша баланың есімі таңдалып, азан шақырылады да, оның оң құлағына аты үш рет айтылады. Бұл рәсім сәбиге жақсы есім беріп қана қоймай, оның өміріне ақ тілек пен ізгі ниет арнаудың мәнін білдірген.
Бүгінде ата-ана баласына ат таңдауға үлкен жауапкершілікпен қарайды. Себебі есім – адамның өмір бойы бірге жүретін белгісі ғана емес, ата-ананың баласына деген алғашқы тілегі мен үмітінің көрінісі.
Осы тұрғыдан алғанда, ат қою дәстүрі – қазақ халқының дүниетанымы мен тәрбиелік ұстанымын танытатын рухани құндылық. Есім арқылы үлкендер балаға жақсы адамның өнегесін аманат етіп, оның болашағына деген ақ тілегін білдірген.