Қамшы қазақ тұрмысында тек ат айдайтын құрал емес, белгілі бір ойды ишарамен жеткізетін нышан ретінде де қолданылған. Соның бір мысалы – құдалық кезінде орындалған «қамшы қайтару» дәстүрі.

Бұрын ұлына қалыңдық іздеген әке ауылдың үлкендерімен, туыстарымен ақылдасып, лайықты отбасы туралы мәлімет жинаған. Содан кейін беделді адамдарды ертіп, қыздың әкесінің үйіне барған.

Қонақасы аяқталған соң жігіттің әкесі қамшысын үйдің керегесіне іліп кететін. Бұл – қызға сөз салу ниетін тікелей айтпай жеткізудің бір жолы.

Қыздың отбасы ұсынысты ойланып, өз жауабын берген. Егер қыздың басы бос болмаса немесе отбасы құдалықты қаламаса, қамшы иесіне қайтарылған. Осыдан «қамшы қайтару» атауы шыққан.

Бұл жағдайда бас тартуды қорлау деп қабылдамаған. Қамшының қайтарылуы екі жақтың келісімі болмағанын білдіретін қалыпты жауап саналған.

Бүгінде мұндай рәсім іс жүзінде қолданылмайды. Дегенмен ол қазақ қоғамында маңызды шешімдерді тікелей сөзбен ғана емес, астарлы ишара, әдеп және өзара құрмет арқылы жеткізудің өзіндік мәдениеті болғанын көрсетеді.