Қазақ қоғамында неке тек екі жастың ғана емес, екі әулеттің жақындасуы деп қабылданған. Сондықтан бұрын ата-аналар балаларының болашақ жарын таңдауға ерте араласып, отбасының тәрбиесіне, абыройына, шыққан тегіне ерекше мән берген. Осындай алдын ала келісім дәстүрі «қыз айттыру» деп аталған.

Оның бірнеше түрі болған. Бір-бірін жақсы білетін, аралас-құралас отбасылар әлі дүниеге келмеген балаларын болашақта қосуға уағдаласса, мұны «бел құда» деген. Балалар бесікте жатқан кезде жасалған келісім «бесік құда» аталған. Екі әулет бір-бірінен қыз алып, қыз беріссе – «қарсы құда», ал бұрыннан құдандалы отбасылар туыстық байланысты қайта жалғастырса – «сүйек жаңғырту» деп атаған.

Қазақ дәстүрінде туыстық қатынасқа да үлкен мән берілген. Жеті атаға дейін қыз алыспау қағидасы ұрпақтар сабақтастығын білуге және жақын туыстар арасындағы некеге жол бермеуге бағытталған.

Бүгінде қыз айттырудың көне түрлері тұрмыста сирек кездеседі. Қазіргі қоғамда жар таңдау – ең алдымен екі адамның жеке шешімі. Қазақстан заңнамасы бойынша неке екі тараптың еркін әрі толық келісімімен жасалады, ал жалпы неке жасы – 18 жас.

Сондықтан қазіргі қыз айттыруды ата-аналардың балалар тағдырын алдын ала шешуі емес, екі жастың таңдауын қолдап, екі отбасының танысуы мен жақындасуының дәстүрлі үлгісі ретінде қабылдауға болады.