Наурыз айы туғанда

Наурыз айы туғанда

22 наурыз – Ұлыстың ұлы күні. Күн мен түн теңеліп, көктемнің жаңару шаттығы, ата-баба аманатына деген құрмет пен дәстүрдің тек рәсім емес, бүгінгі өмірдің бір бөлшегі екенін ұқтыратын ішкі сергектік тоғысатын күн. Қазақстанда Наурыз қай кезеңде де табиғаттың оянуы мен адамның, тұтас қоғамның жаңарып, жаңа кезеңді жарқын, таза әрі мағыналы бастауға деген ұмтылысымен үндесетін ерекше уақыт саналған.

Сондықтан Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев мерекелік құттықтауында Наурыздың тек сыртқы салтанатына емес, оның терең мазмұнына айрықша мән берді. Бұл ойлардың Түркістан төрінде айтылуы да символикалық мәнге ие. Президент бұл өңірді халқымыздың алтын бесігі, ұлттық болмыс, мәдениет, дәстүр мен тарихи жад тоғысқан киелі кеңістік ретінде атап өтті. Осындай аяда Наурыз көктем мерекесі ғана емес, өткен, бүгін және келешек арасындағы сабақтастықты айқын сезіндіретін күн ретінде қабылданады.

Наурыз – мәні терең, мағынасы кең мереке. Бұл күн адамды ең қарапайым, бірақ ең маңызды құндылықтарға жетелейді. Шаңыраққа, отбасыға, үлкенге құрметке, ризашылыққа, жылылық пен ізгі сөзге үндейді. Сондықтан Наурыз жыл сайын қайталанатын дәстүр ғана емес, әр адамның ішкі әлемін қайта баптайтын мүмкіндік. Ол көктемнің тек табиғатта ғана емес, адамның жүрегінде де басталатынын еске салады.

Осы тұрғыда Президенттің мереке жайлы айтқан сөзі айрықша мәнге ие. «Әз-Наурыз – тазару, жаңару уақыты. Тазалық – мән-мағынасы кең ұғым. Бұл – ең алдымен, ой тазалығы, сана мен ниет тазалығы деген сөз. Осыдан екі жыл бұрын елімізде «Таза Қазақстан» жалпыұлттық акциясы бастау алды. Ауқымды жоба халықтың, әсіресе, жастардың жаппай қолдауына ие болды. Азаматтарымыз тазалықты құр сөзбен емес, нақты ісімен көрсетуде. Ұқыптылық, жинақылық, тиянақтылық қасиеттері ұлтымыздың жаңа сапасына айнала бастады», – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.

Бұл дәйексөз Наурызды терең мазмұнға ие күн ретінде тануға мүмкіндік береді. Мұндағы тазалық – тек сыртқы тәртіп емес, ой тазалығы, қоршаған ортаға құрмет, ұқыптылық пен жауапкершілік, ішкі тәртіп. Бұл – Наурыз табиғатымен толық үндесетін құндылықтар. Көктем ежелден тек жердің емес, адамның да жаңаруын білдірген. Сондықтан қазақ дәстүрінде бұл мереке татулықпен, ізгі тілекпен, ашықтықпен, өкпені ұмытып, жаңа жылды таза жүрекпен қарсы алумен сабақтасады.

Осы себепті мерекелік үндеуде «Таза Қазақстан» бастамасы бөлек науқан ретінде емес, Наурыз дүниетанымының табиғи жалғасы ретінде көрініс тапты. Өйткені бұл мерекенің өзегінде тәртіп және елге деген құрмет идеясы жатыр.

Бұл ойдың мәнін Президенттің мына сөзі тереңдете түседі. «Жалпы, «Таза Қазақстан» бастамасы жай ғана кезекті саяси науқан немесе үгіт-насихат емес, бұл – мемлекетіміздің мызғымас идеологиясы. Сондықтан осы игі іспен біз жыл бойы айналысуымыз керек, бұл ұлт болмысының ажырамас бөлігі болуға тиіс. Әсіресе, Ұлыстың ұлы күні тазалық философиясын кеңінен дәріптеу маңызды.

Ұлыстың ұлы күні Жер Ана да, еліміз де жаңарып жатқан осы тарихи сәтте айтылған тілектің мән-мағынасы айрықша деп ойлаймын. Сондықтан ең бастысы елімізге амандық, жерімізге тыныштық тілеймін. Қасиетті Отанымыз – Қазақстан Республикасы мәңгі жасасын! Ата заңымыз өз тұғырынан түспесін! Туымыз биікте желбіресін! Ұлыс оң болсын, ақ мол болсын! Еліміздің төрт құбыласы түгел болсын!» – деді Мемлекет басшысы.

Бұл сөздерден Наурыздың шынайы рухы айқын аңғарылады. Наурыз тек сыртқы қуанышпен шектелетін мереке емес. Ұлыстың ұлы күні айтылатын береке, бейбітшілік, молшылық пен татулық тілектер – мерекенің мәнін айқындайтын рухани мазмұн.

Наурыздың тағы бір маңызды қыры – оның өткен мен болашақты бір арнаға тоғыстыруында. Түркістанда айтылған мерекелік сөз де осы сабақтастықтың айғағы. Қожа Ахмет Ясауи мұрасы мен көне шаһардың рухы Наурыздың мәнін тереңдете түседі.

Осы тұрғыдан алғанда, 22 наурыз – мерекелік көңіл күй мен терең мазмұнды, отбасылық жылулық пен жалпыұлттық бірлікті, әсем рәсім мен рухани жаңаруды тоғыстыратын айрықша күн. Бұл – елдің өз болмысының ең асыл қасиеттерін қайта сезінетін сәт, ашықтық пен жомарттықты, бейбітшілік пен жауапкершілікті ұлықтайтын ерекше кезең.

Қорыта айтқанда, Наурыз – тек көктем емес, әрқайсымызға өзімізді үлкен ортақ үйдің бір бөлшегі ретінде қайта сезінуге мүмкіндік беретін ерекше кезең.

173
22.03.2026